آخرین بروزرسانی در 30 تیر 1404
آبگرمکن دیواری یکی از پرکاربردترین وسایل گرمایشی در خانهها است که نقش مهمی در تامین آب گرم مصرفی دارد. اما یکی از مشکلات رایج و مهمی که میتواند عملکرد این دستگاه را تحت تأثیر قرار دهد، این هستش که مانند لوله کشی شوفاژ، تجمع رسوبات معدنی در داخل مبدل حرارتی آن اتفاق میافتد. رسوب گیری آبگرمکن دیواری به معنای حذف این رسوبات است که میتواند عمر دستگاه را افزایش داده و مصرف انرژی را کاهش دهد. اگر رسوبات به موقع پاکسازی نشوند ممکن است باعث کاهش راندمان، خرابی قطعات و حتی هزینه های تعمیرات بالا شوند.
در این مقاله به بررسی روش های مؤثر و ایمن برای رسوب زدایی آبگرمکن دیواری، نکات ایمنی و بهترین زمان انجام این کار میپردازیم تا بتوانید دستگاه خود را به بهترین شکل نگهداری کنید و از مشکلات ناشی از رسوب جلوگیری کنید.
چرا رسوب در آبگرمکن دیواری ایجاد میشود؟
رسوب در آبگرمکن دیواری معمولاً ناشی از وجود مواد معدنی محلول در آب است که با گذشت زمان و تحت تاثیر گرما، این مواد به صورت جامد روی سطح داخلی مبدل حرارتی و لولهها جمع میشوند. آب مصرفی شهری معمولاً حاوی مقادیری از کلسیم، منیزیم، آهن و سایر مواد معدنی است که وقتی آب گرم میشود، این مواد به صورت رسوبات آهکی از حالت محلول خارج شده و به سطوح فلزی میچسبند. این فرآیند با افزایش دما و کاهش حل پذیری مواد معدنی تسریع میشود.
یکی از دلایل اصلی تجمع رسوب سختی بالای آب است. هر چه سختی آب بیشتر باشد، میزان رسوب گذاری نیز بیشتر خواهد بود. علاوه بر این کیفیت پایین آب، نبود فیلتر مناسب در مسیر ورودی و عدم نگهداری منظم دستگاه میتواند روند رسوب گیری آبگرمکن دیواری را تسریع کند.
رسوبات نه تنها باعث کاهش انتقال حرارت در مبدل میشوند بلکه جریان آب را نیز محدود کرده و باعث افزایش فشار داخل دستگاه میشوند. در نتیجه آبگرمکن برای رسیدن به دمای مطلوب باید انرژی بیشتری مصرف کند که این موضوع علاوه بر افزایش هزینه برق یا گاز، موجب کاهش عمر مفید دستگاه نیز میشود. بنابراین آشنایی با دلایل ایجاد رسوب و کنترل آنها اهمیت ویژهای در نگهداری و افزایش کارایی آبگرمکن دیواری دارد.
تاثیر رسوب بر عملکرد و مصرف انرژی آبگرمکن دیواری
رسوب های معدنی که در داخل مبدل حرارتی آبگرمکن دیواری جمع میشوند، تأثیر قابل توجهی بر عملکرد و مصرف انرژی دستگاه دارند. این رسوبات به عنوان یک لایه عایق بین سطح گرم کننده و آب عمل میکنند و مانع انتقال حرارت مؤثر میشوند. در نتیجه برای گرم کردن همان مقدار آب، دستگاه باید انرژی بیشتری مصرف کند که این موضوع باعث افزایش هزینه های گاز یا برق میشود.

علاوه بر مصرف انرژی بیشتر، رسوب باعث کاهش ظرفیت حرارتی مبدل شده و زمان گرم شدن آب را افزایش میدهد. این کاهش راندمان باعث میشود آبگرمکن نتواند به سرعت دمای مطلوب را تامین کند و عملکرد کلی دستگاه تحت تأثیر قرار گیرد. همچنین رسوب میتواند مسیر عبور آب را تنگ کند و فشار آب خروجی را کاهش دهد که این امر باعث نارضایتی کاربران میشود.
از سوی دیگر تجمع رسوب میتواند به مرور باعث خوردگی و خرابی قطعات داخلی شود و هزینههای تعمیر و تعویض قطعات را افزایش دهد. در موارد شدید دستگاه ممکن است به کلی از کار بیفتد و نیاز به تعویض پیدا کند. بنابراین رسوب گیری آبگرمکن دیواری به طور منظم نه تنها باعث بهبود عملکرد و صرفه جویی در انرژی میشود، بلکه عمر مفید دستگاه را نیز افزایش میدهد.
علائم رسوب گرفتگی آبگرمکن
رسوب گرفتگی در آبگرمکن دیواری یکی از مشکلات شایع است که معمولاً در مراحل اولیه ممکن است چندان محسوس نباشد، اما با پیشرفت رسوب گیری آبگرمکن دیواری علائم واضحتری ظاهر میشوند که به کمک آنها میتوان به موقع اقدام به رسوب زدایی کرد. شناخت این علائم به شما کمک میکند تا از آسیب های جدیتر و هزینه های بالای تعمیرات جلوگیری کنید.
یکی از اولین نشانهها کاهش دمای آب خروجی است. اگر متوجه شدید که آب گرم به اندازه قبل نیست یا زمان بیشتری طول میکشد تا آب گرم شود، احتمال وجود رسوب در مبدل حرارتی زیاد است. علت این است که رسوبات باعث کاهش انتقال حرارت شده و دستگاه برای گرم کردن آب باید بیشتر تلاش کند.
علت دیگر افزایش مصرف انرژی است. اگر قبض گاز یا برق شما ناگهانی افزایش یافته باشد بدون تغییر در مصرف، احتمال رسوب گیری آبگرمکن وجود دارد. این به دلیل افزایش مصرف انرژی برای جبران انتقال حرارت ضعیف است.
صدای غیرعادی و تق تق کردن هنگام روشن بودن آبگرمکن نیز یکی از علائم شایع رسوب است. این صداها ناشی از تجمع رسوبات و جوشیدن آب بین لایه های رسوبی هستند.
کاهش فشار آب خروجی و ناپایداری دمای آب نیز از دیگر علائم مهم رسوب گیری آبگرمکن دیواری است. تجمع رسوب میتواند مسیر عبور آب را محدود کند و باعث مشکلات جریان آب شود.
به طور کلی هر گونه تغییر در عملکرد عادی دستگاه، مانند خاموش شدن ناگهانی یا افزایش دفعات روشن و خاموش شدن، باید بررسی شود که آیا ناشی از رسوب است یا خیر. دلایل نشتی آبگرمکن از مقالات جدید سایت تکنیسین شهر می باشد که پیشنهاد می کنیم این مقاله مفید و کاربردی را نیز مطالعه کنید.
نحوه رسوب گیری آبگرمکن دیواری
جرم گیری و رسوب زدایی آبگرمکن دیواری در زمان سرویس آبگرمکن از جمله اقداماتی است که سرویسکار باید با توجه به نکات و استاندارد های به روز انجام دهد. اگر آبگرمکن دیواری بخوبی آب را گرم نمی کند و یا فشار آبگرمکن کم می باشد باید از تعمیرکار آبگرمکن بخواهید تا عمل رسوب زدایی را برایتان انجام دهد تا مشکل برطرف شود. جالب است بدانید که بیشتر مشکلات آبگرمکن های دیواری ناشی از رسوب گرفتن آبگرمکن می باشد. رسوب ها بدلیل وجود املاح زیاد در آب و ناخالصی در آب بوجود می آیند. معمولا رسوب گیری به صورت سالیانه انجام می شود ولی در بعضی از مناطق که آب ناخالص تری دارند بهتر است که فرآیند رسوب زدایی آبگرمکن در فواصل زمانی کوتاهتری انجام شود.

مراحل گام به گام رسوب زدایی آبگرمکن دیواری
- ابتدا آبگرمکن را با استفاده از کلید و چرخاندن آن خاموش کنید.
- سپس باید شیر اصلی گاز را که در قسمت پشت آبگرمکن قرار داده شده است را نیز ببندید.
- بر روی بعضی از آبگرمکن ها کلیدی مخصوص برای این کار قرار داده شده است که می توانید از طریق آن گاز را قطع کنید.
- منتظر بمانید تا تمامی قطعات سرد شوند.
بستن شیر آب
- تمام شیر های آب را که بر سر راه آبگرمکن قرار دارد را ببندید.
- در قسمت پشت آبگرمکن ها معمولا دو یا سه لوله آب قرار دارد که باید تمامی شیر ها را ببندید.
- با این کار شما از خارج شدن آب گرم از آبگرمکن و همچنین وارد شدن آب سرد به داخل آن جلوگیری کرده اید.
- پس شیر اصلی ورود آب و دو شیر خروجی آب سرد و آب گرم را ببنیدید.
- برای شروع این کار ابتدا دسته پلاستیکی مربوط به تغییر دمای آبگرمکن را باز کنید
- سپس مهره های لوله های آب گرم و سرد را باز کنید.
- مهره سرشلنگ گاز که به رگلاتور گاز آبگرمکن متصل است را باز کنید.
- دودکش را از آبگرمکن جدا کنید.
- آبگرمکن را از پایین به بالا فشار دهید و بعد از جدا کردن آن از پیچ ها به طرف خودتان کشیده و از دیوار جدا کنید.
همچنین تشخیص ترکیدگی لوله با دستگاه از خدمات تخصصی مجموعه تکنیسین شهر می باشد. در صورت نیاز به خدمات تشخیص ترکیدگی لوله با دستگاه با ما تماس بگیرید.
جدا کردن رگلاتور
رگلاتور در تمام آبگرمکن ها وجود دارد و با نام purge valves شناخته می شود، این قسمت نیز باید جدا شود. در آبگرمکن ها معمولا یک دسته T مانند بر روی آن قرار دارد و کارکرد این دستگاه به این صورت می باشد که فشار اضافی یا همان بخار آب مضاعف جمع آوری شده بر اثر آب گرم را به سمت بیرون هدایت میکند. همچنین از اینکه آب با فشار خارج شود نیز جلوگیری می کند.
برای داشتن ایمنی بیشتر و جلوگیری از خیس شدن توصیه میشود بعد از بستن آب ها تمامی شیر های آب سرد و گرم را باز کنید تا مقدار آب گرمی که در لوله ها باقی مانده از آنها خارج شود. برای آنکه عملیات رسوب زدایی راحت تر انجام شود، بهتر است که آبگرمکن دیواری را از محل نصب جدا کرده و با جدا کردن سایر قسمت ها فرآیند رسوب گیری را انجام دهید. بسیاری از افراد متخصص در زمینه تعمیر آبگرمکن توصیه می کنند که این فرآیند را در خارج از منزل و در یک محیط باز انجام دهید.
متصل کردن لوله مخصوص به شیرها
- باید برای هر یک از شیر های آبگرمکن یک شلنگ یا لوله مخصوص وصل کنید که بهتر است این شلنگ ها بلند و از نوع شیلنگ گاز باشد.
- برای بهتر انجام دادن این کار ها بهتر است دفترچه راهنمای آبگرمکن را مطالعه کنید و طبق آن پیش بروید.
- برای بهتر انجام شدن این کار از یک پمپ لجن کش یا sump pump استفاده کنید.
باز کردن شیر آب
- در این مرحله با باز کردن شیر آب، آب به درون لوله های آب سرد و گرم وارد می شود و تمام رسوبات را جا به جا میکند.
- برای انجام این کار می توانید از وسیله ای مثل یک شلنگ یا لوله به طول ۱ متر استفاده کنید
- آن را به صورت عمود نگه دارید تا آب با فشار بیشتر وارد شود.
استفاده از مواد تمیز کننده
در این مرحله برای از بین بردن رسوبات سخت مناسب ترین و بی خطر ترین ماده استفاده از سرکه سفید می باشد، البته بیشتر افراد تعمیرکار آبگرمکن با استفاده از اسید کلریدریک و یا با ماده جوهر نمک رقیق ۲۰ درصد عملیات رسوب زدایی را انجام می دهند. با وارد کردن این مواد به لوله های آب سرد و گرم تمامی رسوبات جدا شده و خارج می شوند. تعمیرات لوله های آب ساختمانی توسط شرکت تکنیسین شهر قابل انجام می باشد. جهت دریافت خدمات تعمیرات لوله های آب ساختمانی با ما در ارتباط باشید.
اگر رسوبات همچنان بر جای خود باقی مانده بودند می توانید این کار را چندین بار تکرار کنید تا لوله های مسی کاملا تمیز شوند. در پایان کار می توان با استفاده از پودر یا پمپ هوا اضافات باقی مانده را از محل خارج کرد. در هنگام رسوب گیری آبگرمکن دیواری حتما از لباس کار، دستکش، ماسک و عینک استفاده کنید. در پایان مرحله رسوب زدایی باید تمامی قطعات را مجددا بر سر جای خود قرار دهید و تمام اتصالات را محکم ببندید و با عایق کاری از چکه کردن آن جلوگیری کنید.
پیشگیری از ایجاد رسوب در آبگرمکن دیواری
رسوب گرفتگی آبگرمکن دیواری یکی از رایجترین عوامل کاهش کارایی، افزایش مصرف انرژی و خرابی زودهنگام دستگاه است. خوشبختانه با رعایت چند نکته ساده و انجام اقدامات پیشگیرانه میتوان از تجمع رسوبات جلوگیری کرد یا دستکم آن را به حداقل رساند.

یکی از مؤثرترین روشها برای پیشگیری، استفاده از فیلتر رسوب گیر در مسیر ورودی آب سرد به آبگرمکن است. این فیلترها ذرات معدنی مانند کلسیم و منیزیم را تا حد زیادی جذب میکنند و مانع ورود آنها به مبدل حرارتی میشوند. انتخاب فیلتر مناسب و تعویض دورهای آن نقش مهمی در حفظ سلامت دستگاه دارد.
راهکار دیگر سرویس و رسوب زدایی منظم آبگرمکن است. حتی اگر نشانهای از رسوب گرفتگی وجود نداشته باشد، توصیه میشود هر ۶ تا ۱۲ ماه یکبار بهصورت پیشگیرانه، مبدل حرارتی بررسی و در صورت نیاز تمیز شود.
در مناطقی که آب بسیار سخت است میتوان از دستگاه های سختی گیر یا رسوب گیر مغناطیسی در کل ورودی آب منزل استفاده کرد. این دستگاهها از تشکیل کریستال های سخت معدنی جلوگیری میکنند و در کاهش رسوب مؤثر هستند.
همچنین اجتناب از افزایش بیش از حد دمای آبگرمکن (مثلاً بالای ۶۰ درجه) نیز میتواند از رسوب گذاری شدید جلوگیری کند، چرا که افزایش دما حلالیت مواد معدنی را کاهش میدهد. با این اقدامات ساده میتوان عمر آبگرمکن دیواری را افزایش داد و از هزینه های اضافی جلوگیری کرد.
جمع بندی
رسوب گیری آبگرمکن دیواری یکی از اقدامات حیاتی برای حفظ کارایی و افزایش طول عمر دستگاه است. تجمع رسوبات معدنی در داخل مبدل حرارتی باعث کاهش انتقال حرارت، افزایش مصرف انرژی و کاهش دمای آب خروجی میشود که نهایتاً عملکرد دستگاه را مختل میکند. علاوه بر این رسوب گرفتگی آبگرمکن میتواند منجر به آسیب های جدی و نیاز به تعمیرات پرهزینه شود. با شناخت علائم رسوب گیری میتوان به موقع اقدام به پاکسازی دستگاه کرد و از مشکلات بعدی جلوگیری نمود. استفاده از روش های مناسب و رعایت نکات ایمنی هنگام رسوب زدایی، باعث میشود آبگرمکن با راندمان بالاتر و هزینه کمتر کار کند.
همچنین پیشگیری از ایجاد رسوب با استفاده از فیلتر های مناسب و سرویس های دورهای به حفظ سلامت دستگاه کمک میکند. در نهایت نگهداری صحیح و رسوب زدایی منظم، سرمایه گذاری هوشمندانهای برای صرفه جویی در انرژی و افزایش دوام آبگرمکن دیواری به شمار میآید.
رسوب آبگرمکن دیواری چیست؟
رسوب آبگرمکن دیواری تجمع مواد معدنی مثل کلسیم و منیزیم در داخل مبدل حرارتی است که باعث کاهش انتقال حرارت و کارایی دستگاه میشود. این رسوبات با گرم شدن آب، به مرور ایجاد میشوند و نیاز به رسوب زدایی منظم دارند تا دستگاه بهینه کار کند.
چگونه متوجه رسوب گرفتگی آبگرمکن شویم؟
کاهش دمای آب گرم، افزایش مصرف انرژی، صدای تقتق در دستگاه و کاهش فشار آب از علائم رایج رسوب گرفتگی است. مشاهده این نشانهها یعنی زمان رسوب زدایی رسیده است تا از آسیب های جدیتر جلوگیری شود.
چند وقت یکبار باید آبگرمکن را رسوب زدایی کرد؟
معمولاً توصیه میشود هر ۶ تا ۱۲ ماه یک بار بسته به سختی آب منطقه و میزان استفاده، آبگرمکن رسوب زدایی شود. سرویس های دورهای منظم از خرابی و کاهش راندمان جلوگیری میکند.
